การกราบ
 
ม้วนแนวนอน:  มารยาทไทย

 

          ๑ การกราบแบบเบญจางคประดิษฐ์
             หมายถึง การที่ให้อวัยวะทั้ง ๕ คือ เข่าทั้งสองมือทั้งสอง และหน้าผากจรดพื้น ก่อนกราบจะอยู่ในท่าเตรียมโดยปฏิบัติดังนี้
             - ท่าเตรียมกราบ (ชาย) หรือท่าเทพบุตร นั่งคุกเข่าปลายเท้าตั้ง นั่งบนสันเท้า มือทั้งสองวางบนหน้าขาทั้งสองข้าง
             - ท่าเตรียมการ (หญิง) หรือท่าเทพธิดา นั่งคุกเข่าปลายเท้าราบ นั่งบนสันเท้า มือทั้งสองวาง

 

          จังหวะที่ ๑ (อัญชลี) วิธีปฏิบัติ
          ยกมือขึ้นประนมระหว่างอก นิ้วทุกนิ้วแนบชิดติดกันหัวแม่มือติดกับนิ้วชี้ ปลายนิ้วเบนออกประมาณ ๔๕ องศา นั่งตัวตรง


            จังหวะที่ ๒ (วันทา) วิธีปฏิบัต
           ยกมือขึ้นพร้อมศีรษะค้อมตัวลงปลายนิ้วหัวแม่มือจรดระหว่างคิ้ว ปลายนิ้วชี้แนบหน้าผาก

            จังหวะที่ ๓ (อภิวาท) วิธีปฏิบัติ
          - (ชาย) ทอดมือลงกราบพร้อมกันทั้ง ๒ มือ
มือคว่ำห่างกันพอให้หน้าผากจรดพื้นได้ วางศอกทั้ง ๒ ข้าง ต่อจากเข่าขนานไปกับพื้น หลังไม่โก่ง
          - (หญิง) ปฏิบัติเหมือนกับชายต่างกันที่ให้แขน
ทั้งสองข้างคร่อมเข่าเล็กน้อย
 
ทำสามจังหวะให้ครบ ๓ ครั้งแล้วยกมือขึ้นจบ โดยให้หัวแม่มือจรดระหว่างคิ้วปลายนิ้วจรดหน้าผาก ค้อมตัวลงแล้วปล่อยมือลง


          ๒ การกราบผู้ใหญ่

  วิธีปฏิบัติ (เหมือนกันทั้งชายและหญิง )
         จังหวะที่ ๑
นั่งพับเพียบ ทอดมือทั้งสองข้างลงพร้อมกัน ให้แขนทั้งสองข้างคร่อมเข่าที่อยู่ด้านล่างเพียงเข่าเดียว

           จังหวะที่ ๒   มือประนม ค่อมตัวลงให้หน้าผากแตะส่วนบนของมือที่ประนมไม่กระดกนิ้วหัวแม่มือขึ้นรับ หน้ายก กราบครั้งเดียว

โอกาสที่ใช้
กราบผู้ใหญ่ที่มีอาวุโสรวมทั้งผู้มีพระคุณ ได้แก่ พ่อแม่ ครูอาจารย์ และผู้ที่เคารพ ใช้กราบขณะผู้ใหญ่นั่งกับพื้นหรือนั่งเก้าอี้ก็ได้
     

 

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
กระทรวงวัฒนธรรม